Szantaż ! Cicha broń manipulacji !!

 

Szantaż to przestępstwo przeciwko wolności sygnalizuje Agencja Detektywistyczna ALERT.

Poddając się szantażyście oddajemy resztki swojego honoru … Szantaż [1] to przestępstwo przeciwko wolności człowieka, polegające na próbie zmuszenia osoby do określonego działania lub zaniechania pod groźbą bezprawną zastosowania przemocy lub ujawnienia pewnych, częściowo lub w pełni prawdziwych informacji, których przedstawienie - upublicznienie byłoby w ocenie stosującego presję dużą dolegliwością dla ofiary. Według polskiego prawa karnego na definicję groźby bezprawnej składa się między innymi groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub osoby jemu najbliższej - rodziny lub blisko związanej z nim biznesowo (wspólnika, kontrahenta, itp.) przy czym nie jest ważne czy sama „wiadomość” jest prawdziwa czy też nie. Najczęściej identyfikowane są rodzaje szantażu, takie jak:

• klasyczny, kryminalny – gdy stosowane są groźby ujawnienia kompromitujących materiałów, zastraszanie, żądanie pieniędzy etc.;
• emocjonalny – np. w formie przekazywania informacji bliskiej osobie typu: „jeśli mnie zostawisz, coś sobie zrobię”, „nie kochasz mnie, skoro nie robisz tego, czego chcę” itp.;
• rodzinny – uprawiany często przez rodziców wobec dzieci („jeśli nie pójdziesz tą drogą, zawiedziesz nas”), ale też odwrotnie („jeśli mi nie pomożesz, to znaczy, że nie jesteś dobrym synem/córką”) oraz stosowany przez dzieci wobec rodziców („jeśli mnie kochasz, to mi pozwolisz…” lub „inni rodzice dbają o swoje dzieci lepiej niż wy”);
• zawodowy – w pracy może przybrać formę manipulacji ze strony przełożonych lub współpracowników („jeśli nie wykonasz tej dodatkowej pracy, ucierpi twoja kariera”) itp.;
• korporacyjny - odnosi się do sytuacji, w której dochodzi do konfliktu między wspólnikami spółki lub członkami jej organów, takich jak zarząd czy rada nadzorcza. Może być realizowany poprzez szantażowanie osoby w kontekście jej pracy w firmie, na przykład przy użyciu groźby ujawnienia nieprawdy o niej w celu zmuszenia do działania, lub może odnosić się do sytuacji wewnątrz spółki, gdzie konflikt między wspólnikami lub członkami organów (spór korporacyjny) jest wykorzystywany do osiągnięcia własnych celów, utrudniając podejmowanie decyzji. Taki konflikt może paraliżować firmę/korporację, uniemożliwiając jej sprawne działanie i podejmowanie strategicznych decyzji.

Szantaż to jedno z najbardziej destrukcyjnych narzędzi manipulacji stosowanych przez ludzi wobec ludzi. Bardzo często przejawiający się w codziennych relacjach – partnerskich, rodzinnych, zawodowych poprzez wywieranie wpływu, przeważnie w sposób wyrafinowany, subtelny ale i także bezpośredni oraz nierzadko agresywny na różne poziomy świadomości. Szantażysta stara się wymusić określone zachowanie, decyzję lub uległość, strasząc, że w przeciwnym wypadku stanie się coś złego. A kluczowym mechanizmem wykorzystywanym przez sprawców jest właśnie strach ich ofiar przed odrzuceniem, utratą miłości, reputacji czy stabilizacji finansowej. Szantażysta wykorzystuje czułe punkty osób wobec których kieruje swoje formy nacisku i gra na emocjach. Paradoks tego zjawiska polega na tym, że im bardziej boimy się konsekwencji, tym bardziej poddajemy się kontroli oprawcy.

Biuro Detektywistyczne ALERT ostrzega przed szantażystami z Internetu.

Na naszym blogu informowaliśmy już niejednokrotnie o różnych formach szantażu, w tym o takich, które przybierają postać cyberprzemocy w sieci, próbowaliśmy pokazać w przystępny sposób jak się przed nim bronić i jak im przeciwdziałać. Pisaliśmy między innymi o stalkingu (vis: https://grupa-alert.pl/stalking---obsesyjne-osaczanie!.html), który równie często realizowany jest w realu jak i poprzez Internet, social-media, portale społecznościowe czy komunikatory. Wielokrotnie zwracaliśmy uwagę na formę internetowego szantażu jakim jest sextortion – przestępstwo należące do kategorii wykorzystywania seksualnego, w którym środkiem przymusu jest groźba udostępnienia obrazów lub informacji o charakterze seksualnym nagranych podstępem przez sprawców (vis: https://grupa-alert.pl/sextortion-oraz-sexting-jak-blyskawicznie-odsprzedac-twarz-reputacje-i-majatek.html). Wyjaśnialiśmy również jak bronić się przed tzw. „deepfake-m” - metodą przerabiania wideo tak, aby znajdującą się na nagraniu osobę zastępować inną i takimi spreparowanymi materiałami, które przybierają często postać porno filmów szantażować ofiarę (vis: https://grupa-alert.pl/deepfake-metoda-przerabiania-wideo-w-niecnych-celach.html ). "Przemoc szkolna" tzw. bullying czyli zjawisko znęcania się uczniów nad uczniami, to kolejna forma agresywnego stalkingu - szantażu w formie permanentnego nękania mającą swoją odmianę przemocy rówieśniczej stosowaną za pośrednictwem Internetu określaną jako cyberbullying (vis: https://grupa-alert.pl/bullying!-co-wiesz-o-przemocy-szkolnej-.html).

Jak rozpoznać, czy już jesteśmy ofiarami szantażu?

Wbrew pozorom, to nie zawsze jest takie oczywiste i proste, a często może upłynąć sporo czasu zanim uświadomimy sobie, iż to co dzieję się wokół nas - wobec nas to jest już szantaż. Najczęstsze symptomy identyfikujące szantaż, to takie gdy:

• czujesz się winny, mimo że obiektywnie nie zrobiłeś nic złego;
• twoje decyzje wynikają bardziej z lęku niż z własnej woli;
• osoba stosująca presję często powtarza komunikaty typu „zobaczysz, co się stanie, jeśli…”;
• masz wrażenie, że jesteś w pułapce i brak ci realnej alternatywy.

 

Agencja Detektywistyczna ALERT radzi jak bronić się przed szantażem.

Jeśli uświadomiłeś/aś sobie, iż właśnie tak jest, że sytuacje opisane wyżej wypełniają to co dzieje się w Twoim otoczeniu, to nazwij rzeczy po imieniu: to jest szantaż! Pierwszym, podstawowym krokiem i wydaje się najlepszą formą radzenia sobie z szantażem jest wypracowanie asertywności. Wyznacz granice i jasno komunikuj, że nie akceptujesz takiej formy nacisku. Niestety nie każdy jest na tyle silnym by sobie z tym poradzić, poszukaj zatem wsparcia, porozmawiaj z kimś zaufanym, niezaangażowanym w zaistniałą sytuację i odpornym na stosowaną manipulację i zastraszanie - nie zostawaj sam z problemem. Jeśli nie ma kogoś takiego w pobliżu skorzystaj z fachowej pomocy, kogoś kto wie jak pomóc, potrafi zidentyfikować i spacyfikować mechaniczne wzorce zachowania, które czynią ofiarę szantażu kompletnie bezbronną. Zwrócić się do specjalistów, którzy wiedzą, jakie są zasady działania tego typu przestępstw i znają doskonale „modus operandi” szantażystów. Szantaż jest przestępstwem, które jest ścigane na wniosek osoby poszkodowanej i bez wątpienia należy je zgłosić niezwłocznie na Policję lub do prokuratury. A jeśli jest to szantaż emocjonalny, postaraj się reagować spokojnie, bez poczucia winy. Według doświadczenia zdobytego na kanwie prowadzonych spraw przez Agencję Detektywistyczną ALERT, prywatni detektywi naszej Grupy uważają, iż najczęściej stosowany jest właśnie tzw. „szantaż emocjonalny”, który z reguły jest wynikiem wcześniejszych (bardzo często poprawnych) relacji pomiędzy osobami, pogłębionego zaufania, wspólnie realizowanych projektów i planów (których specyfika wymaga zachowania tajemnicy). Zachwianie się tych relacji, zmiana status quo warunków biznesowych, często nagłe i jednostronne, zmienić może bardzo szybko dotychczasowych partnerów w ofiarę i szantażystę. W życiu prywatnym takimi działaniami może skończyć się niewinny romans, rozpoczęty tylko dla zaspokojenia niskich pobudek, a mogący przybrać formę „swoistej gehenny” dla ofiary. Szantażysta/ka tak może wykorzystać zdobyte podczas zażyłej znajomości informacje czy pozyskaną unikalną wiedzę, że stan psychiczny ofiary szantażu może doprowadzić nawet do tragicznych w skutkach zdarzeń w tym do samobójstwa. Natomiast szantaż w biznesie często objawia się groźbami użycia środków, które same w sobie mogą być przestępcze i nie dopuszczalne prawnie, a z całą pewnością naganne mocno moralnie, ale ofiara nie potrafi tego zidentyfikować, ponieważ znajduje się pod ciągłym stresem i strachem. Poddana naciskom i zastraszana przez szantażystę (często dysponującym większymi możliwościami finansowymi i zapleczem logistycznym), nie wykluczając zawoalowanych gróźb użycia przestępczych działań i środków poddaje się jego manipulacjom, popełniając tym samym największy błąd. Szantażysta doskonale wie, czego chce. Zręcznie manipuluje tak, aby zawsze postawić na swoim. Akceptuje nas wyłącznie wtedy, gdy na wszystko się zgadzamy, a kiedy nie chcemy ulec – odrzuca, grozi, karze, odwołuje się do poczucia obowiązku i wzbudza poczucie winy. Człowiek ulegający szantażowi zapomina o swoich potrzebach, uczuciach i pragnieniach, czuje się przegrany i sfrustrowany. Zrobi wszystko, by zadowolić szantażystę.

Podsumowując treść dzisiejszego bloga, przypomnieć należy, że SZANTAŻ -  to broń ludzi, którzy nie potrafią komunikować się w zdrowy sposób. Niezależnie od tego, czy przybiera on formę subtelnych wyrzutów, czy brutalnych gróźb, jego celem jest zawsze to samo – kontrola nad drugą osobą. Warto pamiętać, że uleganie szantażowi nie prowadzi do rozwiązania problemu, a jedynie wzmacnia zachowania manipulacyjne. Najważniejsze to mieć odwagę stawiać granice i szukać pomocy, zanim presja zniszczy naszą wolność i poczucie własnej wartości.

Jeżeli wydaje Ci się, że ktoś próbuje Tobą manipulować, wywierać presję albo już grozi Ci i zastrasza skontaktuj się z nami – Grupą Detektywistyczną ALERT. Wysłuchamy Cię, porozmawiamy szczerze i doradzimy uczciwie co zrobić. Jeżeli Twój problem ocenimy jako przedwczesne obawy, nadinterpretację faktów i zdarzeń, powiemy Ci o tym i zarekomendujemy ewentualne dalsze kroki i działania właściwe do zaistniałej sytuacji. A jeżeli uznamy, że sprawa jest poważna, doszło do przestępstwa, pomożemy Ci podjąć właściwą decyzję i wesprzemy  w działaniach. Nie ma sytuacji bez wyjścia, ale każda trudna wymaga rzetelnej oceny i analizy, oraz ewentualnego fachowego wsparcia - Koordynator Grupy ALERT czeka na Twój telefon lub e-mail, by Ci pomóc : tel.: 690 343 345, e-mail.: kontakt@grupa-alert.pl

______________________________________________________________

[1] Kodeks Karny nie posługuje się pojęciem szantażu, stosuje okreslenie „zmuszenia innej osoby do określonego działania”, które ma szerszy zakres pojęciowy niż szantaż w tradycyjnym znaczeniu tego słowa, gdyż obejmuje też stosowanie przemocy. Art. 191 § 1 stanowi, że kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Wojciech Szczurek
Detektyw Koordynator Operacyjny Grupy ALERT