Agencja Detektywistyczna ALERT na Międzynarodowym Kongresie Kryminalistycznym.

21-y Kongres Kryminalistyczny i 1-y bez Profesora Mieczysława Goca 😔…

W dniach 18-20 września 2025 r. kadra zarządcza Agencji Detektywistycznej ALERT wzięła udział w 21-ym Międzynarodowym Kongresie „Kryminalistyka i ekspertologia sądowa: nauka, studia, praktyka” w Gdańsku, którego organizatorami było Polskie Towarzystwo Kryminalistyczne, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu, Pomorska Szkoła Wyższa w Starogardzie Gdańskim oraz Litewskie Towarzystwo Kryminalistyczne i Litewskie Centrum Ekspertyzy Sądowej. Każde takie wydarzenie naukowe jest dla nas, prywatnych detektywów wyjątkowym doświadczeniem, które trudno jest przecenić w kontekście pozyskiwania wiedzy, przeważnie tej niosącej ze sobą całe pakiety najnowszych nowinek przedstawianych w wystąpieniach uznanych ekspertów, prezentacji nowoczesnych technologii oraz paneli dyskusyjnych dotyczących aktualnych wyzwań w dziedzinie kryminalistyki. To świetna okazja do wymiany doświadczeń z tego zakresu, nawiązania kontaktów międzynarodowych oraz uczestnictwa w inspirujących prelekcjach i warsztatach naukowych. Dlatego jadąc na takie wyjątkowe spotkanie zawsze towarzyszyła nam radość i poczucie wielkiego zadowolenia, że możemy i my uczestniczyć w tych szczególnych zjazdach eksperckich.

Tym razem było jednak inaczej. Niespełna trzy tygodnie wcześniej, 30 sierpnia 2025 roku na Cmentarzu w Komorowie pożegnaliśmy niezwykłego Człowieka, prof. UR dr hab. Mieczysława Goca - Prezes Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego, aktywnego patrona, organizatora i „dobrego ducha” właśnie takich i podobnych corocznych wydarzeń jak 21-y Kongres Kryminalistyczny w Gdańsku. Jak napisano na stronie internetowej PTK, Człowieka, którego wkład w rozwój polskiej kryminalistyki stanowi wartość absolutnie niewymierną. Pan Profesor był dla wszystkich, którzy mieli zaszczyt poznać Go osobiście, najwyższym autorytetem, nieocenionym doradcą, wielkim sprzymierzeńcem nowych projektów, inspiracją w rozwoju osobistym oraz niedoścignionym wzorem skromności, wyjątkowej pracowitości, niestrudzonej działalności badawczej i edukacyjnej. Zawsze pełny dobrej energii i determinacji w finalizowaniu spraw „dużych i małych”, posiadający niezwykłą umiejętność pozyskiwania sprzymierzeńców w każdej sprawie. Takiego właśnie Człowieka – Profesora Mieczysława Goca miałem wielki zaszczyt i ja poznać osobiście (jeszcze jako pracownik Wywiadu Skarbowego przeszło 15 lat temu) i wielokrotnie korzystać z jego doradztwa, wiedzy i niesamowitej ludzkiej życzliwości, która zawsze z Niego emanowała w sposób niesamowicie wyjątkowy. To śp. Pan Profesor namówił mnie (choć nie musiał tego robić długo) do tego by zostać członkiem Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego, osobiście napisał mi rekomendację do deklaracji przynależności zgodnie ze Statutem PTK, co było, jest i będzie już zawsze dla mnie wielkim wyróżnieniem i zaszczytem. Wreszcie to dzięki staraniom i decyzji Pana Profesora Goca jako Prezesa PTK - Grupa Detektywistyczna ALERT jako jedyny podmiot wykonujący usługi detektywistyczne w Polsce otrzymała formalny Certyfikat współpracy z Polskim Towarzystwem Kryminalistycznym (vis: https://grupa-alert.pl/polskie-towarzystwo-kryminalistyczne.html), umożliwiając nam nieskrępowany dostęp do specjalistycznego zaplecza technicznego laboratorium kryminalistycznego PTK, wykonującego ekspertyzy z różnych dziedzin kryminalistyki oraz możliwości konsultacji w ramach Instytutu PTK z wysoce wyspecjalizowaną kadrą ponad 130 ekspertów z wieloletnim doświadczeniem, rekrutujących się głównie ze środowisk naukowych, byłych pracowników laboratoriów policyjnych i innych służb państwowych. Nigdy nie zapomnę jego pełnej emocji zadowolenia i uśmiechu (w kuluarowej rozmowie zemną) z ogromnej, niespotykanej dotąd frekwencji uczestników XII Zjazdu Katedr, Zakładów, Pracowni, Laboratoriów, Zespołów Kryminalistyki i Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego oraz IX Międzynarodowego Sympozjum Naukowego Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego pt. „Kryminalistyka z perspektywy ćwierćwiecza XXI stulecia” jaki odbył się tak stosunkowo niedawno, bo w maju br. na Uniwersytecie Rzeszowskim, na którym Pan Profesor obchodził uroczyście 50-lecie swojej pracy naukowej, uhonorowanej piękną i bogatą w swojej treści księgą jubileuszową „Kryminalistyka – moja pasja” - dedykowaną Profesorowi Mieczysławowi Gocowi właśnie z okazji 50-lecia pracy naukowej.

Inauguracja 21-ego Międzynarodowego Kongresu w Gdańsku bezwarunkowo nie mogła odbyć się bez wspomnienia Pana Profesora i uczestnicy Kongresu uczcili chwilą ciszy pamięć o Nim (nie mogłem uwierzyć patrząc na slajd na potężnym ekranie czarno-białego zdjęcia przedstawiającego wizerunek Pana Profesora z granicznymi datami Jego życia, że już Go z nami nie ma …). Ale jak  zwykło się mówić (jakby brutalnie to nie zabrzmiało w kontekście wcześniejszych wspomnień)  „życie nie znosi próżni…” z nami czy bez nas i biegnie dalej nie oglądając się za siebie …  

Agencja Detektywistyczna ALERT na Międzynarodowym Kongresie Kryminalistycznym.  

21-y Międzynarodowy Kongres „Kryminalistyka i ekspertologia sądowa: nauka, studia, praktyka” w Gdańsku tym różnił się od poprzednich, iż oprócz tego, że był zorganizowany w tak szczególnym miejscu jak Europejskie Centrum Solidarności to przede wszystkim jego szczególną cechą było to, że jednym z głównych tematów (który był niejako „leitmotiv-em” tego wydarzenia) był: „Prawa człowieka w kontekście zwalczania przestępczości”. Na pewno też innym ważnym momentem tego kongresu była finalizacja działań Litewskiego Towarzystwa Kryminalistycznego, Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego, Niemieckiego Towarzystwa Kryminalistycznego oraz Międzynarodowego Kongresu Kryminalistycznego z Ukrainy zmierzających do utworzenia Europejskiej Federacji Narodowych Towarzystw Kryminalistycznych. Oczywiście nie można pominąć tak ważnego faktu, że gościem honorowym kongresu był nestor polskiej kryminalistyki prof. zw. dr hab. doctor honoris causa multi Brunon Hołyst, który wygłosił wykład inauguracyjny pt. „Współczesna sytuacja kryminalistyki”, którego wydźwięk (przynajmniej wg. mojej osobistej oceny) nie napawał niestety optymizmem. W kongresie uczestniczyło (jak podają organizatorzy) blisko półtorej setki uczestników z kilkunastu krajów (Azerbejdżanu, Chorwacji, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Mołdawi, Słowacji, Szwajcarii, USA, Ukrainy, Węgier i oczywiście Polski). Równolegle z kongresem odbywała się konferencja studencka, na którą zarejestrowało się ponad pięćdziesiąt uczestników. W programie kongresu było zaplanowanych około osiemdziesiąt referatów, nas zainteresowały najbardziej: „Współczesne technologie i sztuczna inteligencja w kryminalistyce i naukach sądowych” wygłoszony przez dr Antoliš Krunoslav, Universirt of Applied Sciense in Criminal Innvestigation and Puplic Security z Chorwacji; „Ślady zapachowe i ich przydatność jako dowód w postepowaniu karnym w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego Czeskiej Republiki” prof. dr Marka Fryštáka z Uniwersytetu Masaryka z Czech; „Identyfikacja osoby na podstawie sylwetki cienia” prof. dr Snieguolé Matuliené z Uniwersytetu Mykolasa Romerisa z Litwy oraz „VERITAS – Nowy model przesłuchań śledczych wprowadzony w Niemczech”, który przedstawił prof. Thomas E. Gundlach reprezentujący Akademię Policji z Hamburga. Co ciekawe (przynajmniej z naszego punktu widzenia) ostatni z wyżej wymienionych referatów, który przedstawiał nowatorski, inny niż do tej pory model przesłuchań policyjnych, bardzo żywo zainteresował również obecną na kongresie pisarkę kryminałów Małgorzatę Oliwię Sobczak [1], która w panelu dyskusyjnym zadała szereg pytań Profesorowi Thomasowi Gundlachowi, nie ukrywając, że chciałaby wykorzystać te informacje w swojej twórczości. Skądinąd, to bardzo interesujące jak można czerpać z „dobrodziejstw” kongresu w inny niż klasyczny naukowy sposób. Miałem okazję porozmawiać o tym z niezmiernie sympatyczną Małgorzatą Oliwią Sobczak próbując jednocześnie zaszczepić w niej zainteresowanie się ciekawymi sprawami prowadzonymi też przez prywatnych detektywów, czas pokarze czy udało mi się to skutecznie zrobić 😉.

Kryminalistyka z perspektywy … również Grupy Detektywistycznej ALERT.

Wielką „wartością dodaną” kongresu było (według mojej oceny) też to, że jak już wspomniałem wyżej jego uczestnikami byli również ludzie bardzo młodzi – studenci, których zainteresowanie kryminalistyką było nie tyle ciekawe z punktu widzenia społeczno – edukacyjnego, ale dawało powiew pewnego „łamania utartych ram” takich wydarzeń właśnie jak konferencje naukowe. Takim przejawem było m.in. zadane pytanie na panelu dyskusyjnym w pierwszy dzień kongresu, do jego uczestników, którymi byli prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski z Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Thomas E. Gundlach z Akademii Policji z Hamburga, prof. dr hab. Valery Shepitko z National Law University im. Yaoslav Mudryi z Ukrainy oraz prof. dr Gabrielé Juodkaité – Granskiené z Uniwersytetu Wileńskiego, a brzmiało ono: Jaka będzie kryminalistyka w 2050 roku? Skondensowanej odpowiedzi na to pytanie udzielił prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski z Uniwersytetu Warszawskiego, który stwierdził, że bez wątpienia będzie to kryminalistyka z wykorzystaniem AI przy udziale czynnika ludzkiego, czym wpisał się też w tezę wygłoszoną przez prof. zw. dr hab. Brunona Hołysta, która wybrzmiała na wykładzie inauguracyjnym kongresu, gdzie m.in. poruszone zostały aspekty zastosowania AI i uczenia maszynowego w analizie dowodów, przewidywaniu zagrożeń oraz automatyzacji procesów śledczych. Już dziś sztuczna inteligencja (AI), co podkreślał Profesor Tomaszewski jest coraz częściej stosowana i obecna w różnych dziedzinach medycyny sądowej i kryminalistyki. Jest ona wykorzystywana przez patologów sądowych do ustalania tożsamości nieznanej osoby, szacowania wieku obrażeń, skanowania miejsc zdarzeń, analiz materiałów akt śledczych itp. Sztuczna inteligencja ma potencjał syntezy rezultatów badań kryminalistycznych w laboratoriach, które często dostarczają wyników na podstawie wielu rodzajów dowodów, takich jak DNA, odcisków palców i innych śladów. Ale na pewno nie pozbędziemy się udziału tzw. czynnika ludzkiego, zaznaczył Profesor Tomaszewski, który będzie stał chociażby na straży etyki by zadbać o to, aby sztuczna inteligencja była rozwijana i używana w sposób korzystny i bezpieczny dla społeczeństwa. Jakby na „kontr-alarm” tezom o nieuchronności obecności AI w przyszłości kryminalistyki był bardzo ciekawy wykład dr hab. Magdaleny Zubańskiej z Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego pt. „Postęp technologiczny a rozwój techniki kryminalistycznej i nowych form popełniania przestępstw - problem wzajemnych relacji i wyzwanie dla identyfikacji”. Zwracał on uwagę na szalone tempo rozwoju, zaawansowanie technologiczne oraz cele twórców technologii AI, które mi. in. prowadzą niechybnie do umożliwiania maszynom wykazywaniem się ludzkim rozumowaniem i możliwościami, takimi jak autonomiczne podejmowanie decyzji. Jak podkreśliła prelegentka współczesny rozwój technologii zakwestionował wiele dotychczasowych poglądów, pojęć i otworzył dla działalności człowieka pola, które wcześniej nie były znane. W kontekście identyfikacji osobniczej – podanych przykładów wykład dosłownie zatrważał ukazując jak AI – technologia, której oddziaływanie na człowieka (mające wymiar przejmowania jego umiejętności i zdolności poznawczych) może wpływać – już wpływa na wiele obszarów jego życia coraz bardziej przybierając na sile i coraz bardziej stając się  inwazyjnym.   

Czy kryminalistyka to nauka? To kolejne zdane pytanie, które przyznam się dziś już mnie tak nie irytuje jak jeszcze rok, dwa lata temu. Przysłuchiwałem się (nie ja jeden) „z małym grymasem” wywodów Profesora dr hab. nauk prawnych Jana Widackiego z Uniwersytetu Jagielońskiego w Krakowie na XII Zjeździe Katedr, Zakładów, Pracowni, Laboratoriów, Zespołów Kryminalistyki i Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego jaki odbył się w maju br. na Uniwersytecie Rzeszowskim, który dowodził, że kryminalistyka to dziedzina tzw. pomostowa w sprawach prawa korzystając wręcz „pasożytniczo” z nauk ścisłych takich jak fizyka, chemia, biologia, informatyka czy inżynieria. Sama jednak w swojej istocie nauką nie jest. Coraz bardziej, z wiekiem, czasem, zdobywaną wiedzą i udziałem na sympozjach i konferencjach naukowych z tego zakresu przekonuję się (ku naprawdę mojemu wielkiemu zdziwieniu) do teorii Profesora Widackiego. No cóż, każdy ma prawo do zmiany swoich poglądów, zwłaszcza, że za nimi idą tezy, które się bronią przed różnymi interpretacjami rzeczywistości. Nie będę ukrywał, że też bardzo martwi mnie podejście środowiska akademickiego (właśnie na bazie uczestnictwa w różnych wydarzeniach naukowych jak np. konferencja w Gdańsku), które jakby zapomina o materii kryminalistyki, codziennej jej praktyce, jej źródłach i prowadzi badania, a raczej powiela ich opis, po raz kolejny i kolejny nie patrząc na to, że „ … król jest nagi…” ☹ co przejawia się  w niemrawych, ale jednak brawach (klaszcząc sobie nawzajem) po każdym, kolejnym, powielonym po raz enty wykładzie na kolejnej konferencji czy sympozjum … W moim przekonaniu nauka za bardzo oderwała się od rzeczywistości, którą przebadała lata temu, a dziś „pacjent” i jego środowisko jest inny, choć powrót do korzeni paradygmatów kryminalistyki wcale nie musi być passe … ale uważam, że nie można odklejać się od czegoś co jest podstawą egzystowania … 

Tak, miałem mały kryzys na konferencji, który przejawiał się tym, iż postanowiłem dać sobie spokój z udziałem biernym w następnych tego typu wydarzeniach. Na całe szczęście szybko wyleczyłem się z tego stanu za sprawą wysłuchania bardzo interesującego wykładu Pani dr hab. inż. Renaty Włodarczyk, prof. Collegium Balticum Akademii Nauk Stosowanych ze Szczecina, pt. „Entomologiczne wsparcie w procesie ustaleń medyka sądowego”. Informacje i szeroko opisane przypadki jakie przedstawiła Pani Profesor CB uznałem za bardzo interesujące, nie tylko z punktu naukowego, ale nie wykluczam, że mogą być świetnym wsparciem wiedzy przy poszukiwaniach osób zaginionych jakie zdarza się prowadzić Agencji Detektywistycznej ALERT, a które nie zawsze kończą się szczęśliwie (a nawet bym powiedział niestety często nie) a ich rezultatem jest ujawnienie zwłok osób zaginionych. Z kolei bardzo długa i ciekawa rozmowa kuluarowa z Panią Profesor Renatą Włodarczyk na uroczystej kolacji tylko utwierdziła mnie w tym, iż dla takich właśnie chwil warto uczestniczyć w takich wydarzeniach jak konferencje i seminaria naukowe. Natomiast kolejne nieformalne rozmowy z obecnymi na konferencji biegłymi z zakresu ekspertyz pisma ręcznego, dały rezultat taki, że umówiłem się z nimi na kolejne sympozjum tym razem we Wrocławiu … 😊

Wojciech Szczurek
Detektyw Koordynator Operacyjny Grupy ALERT